NGƯỜI LUYỆN VÀNG GIẢ

PHẦN THỨ NHẤT - KỲ THỨ 4

T rên phần đất chìa ra mé biển của thị trấn Ta-Ri-Pha có một pháo đài cổ ngày xưa được xây cất bởi những người Hồi giáo. Nếu ngồi tại đây, trên những bức thành đá của pháo đài này, người ta sẽ có thể thấy được quảng trường, người bán bắp rang và một phần của Phi Châu.
    Melchisédic, vua Salem, buổi chiều hôm ấy ngồi trên bờ thành pháo đài, cảm thấy trên khuôn mặt ông những luồng gió mà người ta gọi là gió Đông. Những chú cừu quây quần quanh ông không ngớt di động, lo lắng, bởi sự thay đổi chủ mới và tất cả những đảo lộn mà chúng vừa phải trải qua. Tất cả những gì mà chúng mong ước duy nhất chỉ là ăn và uống.
    Melchisédec quan sát một chiếc tầu nhỏ vừa rời bến. Ông sẽ chẳng bao giờ gặp lại chàng mục đồng trẻ nữa, cũng như ông cũng chẳng gặp lại Abraham sau khi ông đã trao thuế thập phân và ngay đấy chính là tác phẩm của ông.
    Những vị thần không được có những điều ước mong, bởi vì những vị thần không có Huyền Thoại Cá Nhân. Tuy thế, vị vua Salem trong tận sâu thẳm tâm hồn ông, cũng cầu mong cho chàng mục đồng đạt được thành công.
    " Thật đáng tiếc! Cậu ta sẽ quên tên mình một cách nhanh chóng, vị vua già nghĩ. Đáng lẽ ra mình phải nhắc lại nhiều lần với cậu ta. Để khi cậu ta nói về mình, cậu ta sẽ có thể nói mình là Melchisédec, vua Salem."
    Nghĩ đến đây, ông ngẩng nhìn trời, một chút bối rối với điều ông vừa nghĩ : " Mình cũng biết đó chỉ là một sự hợm hĩnh trong muôn vàn sự hợm hĩnh , như chính Người đã nói thế, hỡi Đức Chúa Trời. Nhưng một vị vua già cũng đôi khi được quyền tự cảm thấy kiêu hãnh với chính mình chứ ."

♣ ♣ ♣

" Cái xứ Phi Châu này thật là kỳ dị ! " Santiago nghĩ thầm .
    Anh đang ngồi trong một cái quán như một quán cà phê, cũng giống hệt những quán mà cậu nhìn thấy trong những đường nhỏ chật hẹp ở thành phố này.
    Những người đàn ông tụ tập ngồi hút thuốc bằng một chiếc điếu khổng lồ, chuyền từ miệng người này sang miệng người khác. Chỉ trong vòng vài tiếng đồng hồ, anh ta đã thấy những người đàn ông thì nắm tay nhau đi dạo, những người đàn bà thì che mặt kín sau những tấm mạng che , những vị giáo sĩ trèo lên tận đỉnh cao của những cái tháp và lớn tiếng hát trong khi đó tất cả mọi người đều qùy gối và đập đầu dưới đất.
    "Đúng là nghi lễ của những kẻ ngoại đạo",Chàng mục đồng tự nhủ. Khi anh còn bé, anh thường có thói quen đến thăm nhà thờ, trong làng anh, nơi đây có một bức tượng của thánh Jacques ngồi trên mình con ngựa trắng, tay giơ cây kiếm , đè lên những nhân vật giống như những người ở đây. Bỗng dưng anh cảm thấy khó chịu và vô cùng cô đơn. Những kẻ ngoại đạo đều có một cái nhìn hung bạo như nhau.     Hơn nữa, trong sự vội vã của chuyến đi, anh đã quên một chi tiết, chỉ một chi tiết nhỏ nhưng có thể làm cho anh bị cầm chân xa kho tàng một thời gian khá lâu : tại cái xứ này, tất cả mọi người đều nói tiếng Ả-rập.
    Người chủ quán cà phê lại gần và chỉ anh một thức uống mà anh nhìn thấy ông ta vừa đưa cho khách bàn bên cạnh. Đấy là nước trà, loại trà đắng. Anh thì thích được uống một chút rượu.     Nhưng chắc chắn bây giờ không phải lúc để suy nghĩ về việc như vậy. Anh cần phải quan tâm đến kho tàng và phương cách lấy được nó. Trong túi anh hiện có một số tiền khá quan trọng nhờ vào việc bán đàn cừu, anh biết rằng tiền bạc là một cái gì thần diệu : khi có đồng tiền trong túi không một ai hoàn toàn bị cô đơn. Trong một thời gian ngắn nữa, có thể là chuyện đôi ba ngày, anh sẽ đứng dưới chân những ngọn Kim-Tự-Tháp. Ông lão già, với tất cả vàng ngọc chói ngời trên ngực ông ta, nhất định không thể nói với anh những chuyện bịa đặt để đổi lấy 6 con cừu.
    Vị vua già cũng nói về những điềm báo hiệu. Trong khi anh ở trên tầu để vượt eo biển, anh cũng nghĩ đến những điềm báo hiệu. Đúng thế, anh biết anh đang nói về điều gì rồi : Trong suốt thời gian sống tại vùng đồng quê ở Ăng-đa-lu-si, anh đã quen với chuyện đọc được ở dưới đất, ở trên trời những dấu báo liên quan đến con đường mà anh phải theo. Anh cũng học được rằng loại chim nào sẽ tiết lộ cho anh biết ở gần đó có rắn, loại cây nào báo cho anh một vài cây số nữa sẽ có sự hiện diện của một ngòi nước. Những con cừu cũng đã dạy anh những điều đó.
    "Nếu Trời đã chỉ đường dẫn lối cho đàn cừu thì Trời cũng sẽ chỉ dẫn cho con người vậy ", anh lẩm bẩm ; và chàng trai cảm thấy an tâm. Nước trà bây giờ đối với anh cũng đã bớt đắng.
    - Anh là ai ?.
    Chàng chăn cừu nghe một người hỏi anh bằng tiếng Tây Ban Nha. Anh thấy như có được một sự an ủi vô biên . Anh nghĩ về những điềm báo hiệu và rồi một người xuất hiện bên anh.
    - Làm thế nào mà anh nói được tiếng Tây Ban Nha ? Santiago hỏi lại.
    Người mới đến là một thanh niên ăn mặc theo lối tây phương, nhưng nước da của anh ta cho người ta có ý nghĩ anh là người bản xứ. Thanh niên này có kích thước, tuổi tác cũng gần giống như Santiago.
    - Ở đây, gần như mọi người đều nói được tiếng Tây Ban Nha. Chúng ta chỉ cách Tây Ban Nha hơn hai tiếng đồng hồ.
    - Ngồi xuống đi, gọi gì uống, tôi sẽ trả. Gọi hộ cho tôi chút rượu. Tôi ghét trà này lắm.
    - Ở xứ này không có rượu, thanh niên mới đến vặn lại. Tôn giáo cấm không được uống rượu.
    Santiago nói với người thanh niên rằng anh muốn đến Kim Tự Tháp ở Ai-Cập. Anh cũng vừa chớm định kể chuyện kho tàng nhưng nghĩ lại rồi bỏ qua không nói vì lẽ người À Rập trẻ này cũng rất có thể sẽ đòi được chia một phần để đổi lại việc dẫn đường cho anh . Chàng chăn cừu nhớ tới lời ông lão đã nói liên quan đến những sự đề nghị.
    - Tôi muốn anh dẫn tôi tới đó, nếu có thể được. Tôi có thể trả tiền công cho anh nếu anh làm hướng dẫn viên cho tôi. Santiago lên tiếng với ngưởi thanh niên lạ mặt.
    - Anh đã có ý kiến gì về cách thức để đi tới đó chưa ?.
    Ngay lúc đó, Santiago nhận thấy người chủ quán cà phê đứng gần đó, đang lắng nghe câu chuyện giữa anh và chàng trẻ tuổi. Sự hiện diện của ông ta làm cho chàng mục đồng bối rối một chút. Nhưng anh không thể bỏ lỡ cơ hội bởi vì anh đã tìm được một hướng dẫn viên cho anh.
    - Trước hết phải vượt sa mạc Sahara, người trẻ tuổi lên tiếng. Muốn thế, phải có tiền. Trước tiên tôi muốn biết anh có đủ tiền hay không đã .
     Chàng mục đồng nhận thấy câu hỏi này có vẻ tò mò. Song anh đã đặt tin tưởng vào ông lão, và ông lão đã bảo rằng khi người ta ước muốn thực sự điều gì thì tất cả vũ trụ cũng đồng mưu góp phần thuận lợi cho ước muốn của người ấy.
    Nghĩ xong, anh rút số tiền anh đang có từ trong túi áo và chìa cho người bạn mới xem.
    Người chú quán cà phê càng lúc càng tiến lại gần và cũng chăm chú nhìn người thanh niên Ả-rập rồi hai người trao đổi với nhau những tiếng mà chàng mục đồng không hiểu được họ nói gì nhưng qua dáng điệu thì người chủ quán cà phê có vẻ đang giận dữ.
    - Thôi chúng ta đi, người thanh niên ả-rập nói với của Santiago. Ông ấy không muốn mình ở đây.
    Chàng mục đồng cảm thấy an tâm hơn. Anh đứng dậy trả tiền nhưng người chủ quán nắm cánh tay anh lại và nói một tràng song Santiago không hiểu ông muốn nói gì . Cho dù anh là một thanh niên khoẻ mạnh nhưng hiện nay anh ở tại một xứ lạ. Chính người bạn mới anh vừa gặp đã đẩy người chủ quán sang một bên rồi dẫn anh ra khỏi quán cà phê.
    - Ông ấy muốn lấy tiền của anh đó, người thanh niên nói với chàng mục đồng. Tăng- Dê (Tanger) không phải như những vùng khác ở Phi châu này. Ờ đây, chúng ta đang ở tại một hải cảng mà những hải cảng thường có rất nhiều hang ổ của bọn trộm cắp.
    Như vậy là Santiago có thể tin tưởng vào người bạn này được vì chính anh ta đã đến để giúp đỡ Santiago trong lúc anh lâm vào một hoàn cảnh khó khăn. Nghĩ xong, anh rút tiền từ trong túi ra rồi đếm và trao cho người thanh niên ả-rập.
    - Ngày mai chúng ta sẽ có thể đến được Kim Tự Tháp, người thanh niên vừa nói vừa cầm tiền Santiago trao cho anh ta. Nhưng chúng ta phải tìm mua hai con lạc đà .
    Dứt lời, cả hai cùng đi, theo những con đường phố chật chội của Tăng-Dê (Tanger). Trong mọi góc, mọi xó xỉnh, đâu cũng có những chỗ bày hàng bán.
Sau cùng cả hai đến một quảng trường lớn nơi chợ đang họp. Hàng ngàn người đang tụ tập ở đây, họ bàn cãi, trao đổi, trả giá, mua , bán. Những rau qủa tươi chen chúc cạnh những con dao găm, những tấm thảm, những chiếc tẩu thuốc đủ loại.
    Santiago không ngừng rời mắt trông chừng người đồng hành mới của anh ta vì lẽ anh không quên rằng chính người này đang cầm giữ tất cả tiền bạc anh có. Anh cũng đã nghĩ hay là đòi lại nhưng lại nghĩ làm như thế có vẻ thiếu tế nhị vả lại nơi vùng đất xa lạ mà anh đang hiện diện này anh cũng không hiểu phong tục ra sao nên bỏ qua ý nghĩ đòi tiền.
    " Chỉ cần mình canh chừng là được ", Santiago nghĩ vậy. Mình khoẻ mạnh hơn anh chàng ta mà.

♣ ♣ ♣

Bất thình lình, trong giữa một hàng đống hỗn độn, đôi mắt chàng chăn cừu chợt chăm chú ngạc nhiên ngừng lại trên một thanh gươm tuyệt đẹp mà chưa bao giờ anh đưôc nhìn thấy. Chiếc bao gươm làm bằng bạc , chuôi gươm mầu đen nhánh khảm những viên đá qúy. Anh tự hứa với mình khi từ Ai Cập về anh sẽ ghé mua thanh kiếm này.
    - Hỏi người bàn hàng bao nhiêu tiền thanh kiếm này , anh nói với người bạn trẻ đồng hành. Nhưng anh chợt nhận ra chỉ trong vòng hai phút đãng trí khi ngắm thanh kiếm, người bạn mới của anh đã biến mất dạng.
    Tim anh bị nhói lại như lồng ngực anh bị co thắt. Anh không dám nhìn chung quanh anh vì biết rằng sự kiện gì đang đợi anh. Đôi mắt anh nhìn đăm đam vào thanh kiếm một lát, sau cùng thu hết cam đảm anh quay người lại nhìn.
    Quanh anh, nơi chợ này, người ta vẫn đi tới đi lui, kêu gọi nhau, mua những tấm thảm, những qủa phỉ, những cây sà lát bầy biện bên cạnh những chiếc mâm bằng đồng, những người đàn ông nắm tay nhau trên đường phố, những người đàn bà che mặt, những mùi thơm của các món ăn ngoại lai mà anh chưa được biết... Nhưng, vô vọng, cực kỳ vô vọng, chắng thấy bóng dáng người đồng hành mới của anh.
    Anh còn muốn thử tin rằng anh và người thanh niên Ả rập tình cờ lạc nhau nên cứ đứng yên một chỗ với hy vọng người thanh niên kia sẽ trở lại. Một lúc sau, một gã leo lên một trong những chiếc tháp nổi tiếng đó và bắt đầu hát; tất cả mọi người đang chen chúc nhau ở chợ này qùy xuống, đập trán xuống đất và đến lượt họ , họ cũng hát theo gã ở trên tháp cao kia. Sau khi đã hát, như một đàn kiến lao đầu vào việc làm của chúng, mọi người tháo những chiếc chòi hàng, thu dọn và rời quãng trường.
    Mặt trời, cũng thế, cũng không còn chói chang. Santiago ngẩng nhìn trời rất lâu, cho đến lúc trời biến mất sau những căn nhà trắng bao quanh quảng trường. Santiago nghĩ lại rằng cũng mặt trời này vào buổi sáng nay, anh còn ở bên kia bờ đại lục, anh còn là một mục đồng, có trong tay 60 con cừu, và có một cuộc hẹn hò với một người con gái. Cũng sáng nay, anh còn biết được điều gì sẽ đến với anh khi anh đia ngang những cánh đồng quê.
    Để rồi, bây giờ khi mặt trời lặn, anh đang hiện diện tại một xứ sở khác, một người xa lạ trên vùng đất xa lạ, nơi mà anh không thể nào hiểu được ngôn ngữ mà người ta nói với nhau. Anh không còn là một mục đồng, anh cũng không có gì cho anh, ngay cả tiền bạc để có thể trở lại nơi anh đã rời bỏ để còn có thể làm lại tất cả.
    " Chỉ cần một khoảng cách giữa buổi rạng đông đến lúc mặt trời lặn mà tất cả mọi sự thay đổi đó đã điễn ra ", anh tự nhủ. Và anh cũng tự thấy thương anh cùng lúc lại nghĩ rằng, đôi lúc, có những điều thay đổi trong cuộc sống, chỉ một thoáng, trước khi người ta có thể kịp thích ứng với những điều đó.
    Anh đã hổ thẹn khi phải khóc. Chưa bao giờ anh khóc trước mặt những con cừu của anh. Nhưng tại nơi quảng trường trống vắng này, và anh đang là một kẻ tha hương. Anh khóc, khóc vì Trời đã bất công với anh, Trời đã tưởng thưởng bằng cách như thế này cho những ai tin tưởng vào giấc mơ của chính họ. "Khi mình còn ở với lũ cừu, mình hạnh phúc và mình đã chia xẻ tất cả sự hạnh phúc này cho những người xung quanh. Mọi người khi thấy mình đến họ đón tiếp mình một cách nhiệt tình. Thế mà bây giờ, mình buồn khổ. Bây giờ mình phải làm gì ? Mình đã hứng chịu sự cay đắng và sẽ không còn tin tưởng ai được bởi lẽ một người đã phản bội mình như vậy. Mình sẽ ghét cay ghét đắng tất cả những ai tìm được kho tàng chôn dấu bởi vì mình đã không tìm được kho tàng của mình. Và mình lại tiếp tục tìm cách để bảo toàn cái gì mình đang có cho dù chỉ là một chút bởi lẽ mình qúa nhỏ bé để ôm được thế gian trong vòng tay."

     Santiago mở chiếc đãy đeo lưng để xem anh còn gì trong đó; rất có thể còn lại một chút bánh xăngđuýt mà anh ăn lúc sáng nay ở trên tầu. Nhưng anh chỉ tìm thấy một quyển sách dầy cộm, một chiếc áo khoác ngoài và hai viên đá mà ông lão đã cho anh.
    Ngay khi nhìn thấy hai viên đá, chàng mục đồng nghiệm thấy có một cái điều gì đó an ủi anh. Anh đã đổi 6 con cừu để lấy hai hòn đá qúy từ trên chiếc áo giáp che ngực bằng vàng ròng. Anh có thể bán nó rồi mua vé để trở về. "Từ nay về sau mình phải tinh quái hơn mới được", anh vừa nghĩ vừa lấy hai viên đá trong đãy ra rồi nhét sâu vào túi áo anh đang mặc. Ở đây là một hải cảng và điều duy nhất mà tên ả rập đã nói đúng : tại một hải cảng thường luôn đầy rãy những kẻ trộm cắp.
    Giờ này anh mới hiểu được ra những nỗ lực vô vọng của người chủ quán cà phê: ông ta đã cố gắng nói với anh rằng đừng nên tin vào tên trẻ tuổi kia. "Mình cũng như mọi người: mình nhìn thế gian này với cái nhìn với mọi việc sẽ xảy ra như mình mong muốn mà không như nó thật sự xảy ra."
    Chàng mục đồng lặng yên lặng chiêm ngưởng hai viên đá. Tay anh ve vuốt hết viên này đến viên kia , anh cảm nhận được nhiệt độ của đá, bề mặt trơn chu cuả chúng. Chúng là kho tàng của anh bây giờ, chỉ cần rờ rẫm chúng là anh đã cảm thấy một điều gì dịu nhẹ trong anh. Chúng làm anh nhớ lại kỷ niệm về ông lão.
    "Khi mà cậu thực sự muốn cái gì, ông lão đã nói với Santiago, tất cả vũ trụ này sẽ hỗ trợ để cho cậu đạt được cái đó."
    Chàng mục đồng muốn được hiểu rõ làm thế nào điều này là có thực. Anh đang ở nơi này, trên một quãng trường vắng lặng, không một đồng su dính túi, không một con cừu để canh trong đêm khuya khoắt . Nhưng hai viên đá trong túi này là bằng cớ rằng anh đã gặp một ông vua - một ông vua biết được chuyện riêng tư của anh, biết được rằng anh đã làm gì với vũ khí của cha anh, biết được kinh nghiệm xác thịt đầu tiên mà anh có.
    "Hai viên đá dùng để tiên đoán điều người ta muốn biết. Chúng có tên là U-rim và Tu-mim."
    Santiago để lại hai viên đá vào trong chiếc đãy rồi quyết định sẽ làm thử. Ông lão đã bảo là phải đặt câu hỏi rõ ràng, bơỉ lẽ những viên đá đó chỉ có thể xử dụng được một khi người ta biết thực sự rằng mình muốn gì.
    Nghỉ xong, chàng mục đồng đặt câu hỏi để biết rằng lời chúc lành của ông lão có luôn còn hiệu lực với anh ta không .
    Dứt câu hỏi anh rút từ chiếc đãy ra một trong hai viên đá . Đó là "Đúng" .
    "Tôi có khám phá ra được kho tàng không ?" anh lại đặt câu hỏi.
    Khi thọc tay vào đãy để vừa định càm một trong hai viên đá thì cả hai đều tuột vào một lỗ lũng trong lần vải rồi rơi xuống đất. Anh cũng không lưu ý rằng chiếc đãy của anh bị rách. Cúi xuống định nhặt U-rim và Tu-mim để bỏ vào túi nhưng cùng lúc khi anh nhìn thấy hai viên đá thì chợt trong trí anh một câu khác hiện ra :
    " Học và tuân theo những điềm báo hiệu ", ông vua già đã cũng bảo như thế.
    Điềm báo hiệu. Chàng mục đồng tự nhiên bật cười rồi nhặt hai viên đá bỏ vào đãy. Anh không có ý khâu lại chỗ bị rách; hai viên đá có thể thoát bắng cái lỗ này lúc nào chúng muốn. Anh hiểu rằng có những điều người ta không thể đòi hỏi được - để lẩn tránh chính số mệnh của mình.
    "Mình tự hứa là chính mình sẽ quyết định lấy." Santiago tự nhủ.
    Nhưng dù sao thì những viên đá cũng đã bảo rằng ông lão luôn lúc nào cũng ở cạnh anh và câu trả lời đã làm chàng mục đồng tự tin trở lại. Anh ngắm nhìn lại khu chợ mà anh đang có mặt và không còn thấy sự tuyệt vọng mà anh đã vừa có từ lúc bị lừa gạt đến giờ. Quãng trường này chẳng còn phải là nơi xa lạ : đây là một thế giới mới .

    Nói thực ra thì đây cũng chính là điều mà anh ta mong muốn : biết những chân trời mới. Ngay cả khi anh sẽ chẳng bao giờ đến được Kim Tự Tháp nhưng anh cũng đã đi được xa hơn bất kỳ một mục đồng nào mà anh được biết.
    "À, nếu họ biết được rằng chỉ cách chưa đầy hai tiếng đồng hồ bằng tầu mà đã có biết bao nhiêu điều khác lạ..."

    Thế giới mới hiện ra dưới mắt chàng mục đồng dưới hình dạng của một cái chợ trống vắng, nhưng anh đã vừa được nhìn quảng trường này với đầy sức sống và anh sẽ chẳng bao giờ có thể quên được nơi đây. Anh nhớ lại thanh gươm; anh đã phải trả giá thật đắt để chiêm ngưỡng nó trong giây lát, nhưng chẳng phải là từ trước đến nay anh chưa bao giờ được nhìn thấy một thanh kiếm như vậy sao ?.

    Bỗng dưng anh có cảm tưởng rằng anh có thể nhìn thế gian này hoặc như một người đau khổ vì bị lừa gạt hơạc như một người mạo hiểm đang đi khám phá một kho tàng.

     " Mình là một người đi mạo hiểm khám phá một kho tàng mà !", anh tự nhủ, trước khi kiệt sức chìm mình trong giấc ngủ.   ■

... CÒN TIẾP...

tập truyện Người Luyện Vàng đã đăng trên newvietart.com ngày 23.10.2006 và Việt Nam Thư Quán đăng tải lại ngày 19.12.2011

TỪ VŨ

nguyên tác của Paulo Coelho

VVM.12.04.2026.