NGƯỜI LUYỆN VÀNG GIẢ

PHẦN THỨ NHẤT - Kỳ 2

B à lão dẫn chàng thanh niên vào một căn phòng nằm ở tận cùng căn nhà. Một bức màn bằng nhựa đủ mầu sắc ngăn chiếc phòng làm hai phần có kê một chiếc bàn, một bức hình Trái Tim Chúa Jésus và hai chiếc ghế.

     Bà lão ngồi xuống ghế rồi chỉ cho anh ngồi xuống chiếc ghế đối diện. Hai tay bà cầm lấy hai bàn tay anh, bắt đầu lẩm nhẩm cầu nguyện. Những lời cầu nguyện của bà từa tựa như lời cầu nguyện của người gi-tăng (người Tây Ban Nha du cư). Santiago cũng đã từng gặp gỡ người gi-tăng rất nhiều lần trên đường anh đi. Những người này cũng là những kẻ lang bạt như anh nhưng họ lại không chăn cừu. Tiếng đồn rằng một người gi-tăng là một kẻ lúc nào cũng chỉ luôn muốn lừa đảo thiên hạ. Người ta cũng bảo rằng người gi-tăng đã có một "hiệp ước" với ma qủy, họ bắt cóc trẻ em đem về giăm giữ trong những trại bí mật để làm nô lệ cho họ. Lúc Santiago còn nhỏ, anh cũng rất khiếp sợ mỗi khi có ý nghĩ sẽ bị người gi-tăng bắt cóc, ngay trong lúc này ý nghĩ xa xưa đó đột nhiên trở lại với anh.
     " Nhưng dầu sao thì ở đây cũng có hình Trái Tim Chúa mà !", anh nghĩ như để tự trấn an. Anh không muốn tay anh run để bà lão có thể nhận ra được nỗi lo sợ đang chiếm ngự anh. Trong sự yên tĩnh của căm phòng, anh lẩm bẩm một bài kinh.
     - " Rất lý thú...", bà lão lên tiếng mà vẫn không rời mắt nhìn tay chàng thanh niên. Sau đó, bà lại im lặng.

     Santiago cảm thấy càng lúc càng bị khích động, hai bàn tay anh bắt đầu tự nhiên run lên mặc dầu anh cố kìm hãm, bà lão cũng đã nhận được điều đó. Santiago rút tay ra thật nhanh :
    - Không phải tôi đến đây để xem chỉ tay ", anh lên tiếng, hối hận là mình đã vào căn nhà này. Trong chốc lát anh nghĩ là mình nên trả tiền rồi đi ra cho xong mà không cần biết thêm điều nào khác nữa. Biết đâu anh đã qúa quan trọng hoá giấc mơ của anh cũng không chừng !.
    -" Thì cậu đến đây để hỏi tôi về những giấc mộng của cậu mà !", bà lão lên tiếng, giấc mộng là ngôn ngữ của ông Trời. Khi ông Trời xử dụng ngôn từ của loài người thì tôi có thể giải đoán được nhưng nếu Trời nói bằng ngôn từ của linh hồn cậu thì chỉ có một mình cậu mới có thể hiểu được. Nhưng thế nào đi nữa thì cậu cũng phải trả tiền công cho tôi."
    "Lại thêm một trò tiểu xảo nữa ", Santiago nghĩ vậy.
     Anh quyết định dù sao chăng nữa anh bắt buộc phải liều. Một mục đồng bao giờ cũng phải dấn thân vào những hiểm nguy của bầy chó sói hoặc của một cơn hạn hán ..., nhưng chính như thế lại làm cho nghề chăn cừu thêm phần hào hứng.
    -" Hai lần tôi nằm mơ cùng một giấc mơ giống hệt nhau . Santiago lên tiếng. Tôi thấy tôi và bầy cừu trên một cánh đồng cỏ, bất thình lình một đứa bé hiện ra , đứa bé này nô dỡn với những con cừu. Tôi không thích lắm khi có ai đến đùa nghịch với bầy cừu của tôi vì chúng rất sợ người lạ. Nhưng những đứa trẻ thì có thể đừa dỡn với cừu mà không làm chúng sợ. Tôi không hiểu bằng lẽ nào mà những con vật có thể biết được tuổi tác của con người .
    - Trở lại với giấc mơ của anh, bà lão nhắc . Tôi còn một cái nồi đang nấu trên bếp. Phần khác nữa là anh cũng chẳng có bao nhiêu tiền, anh đừng làm tôi phải mất nhiều thời giờ.
    - Đứa bé tiếp tục dỡn với những con cừu một lúc lâu, chàng trai tiếp tục nói với một chút lúng túng. Rồi bất thình lình, đứa bé ấy nắm lấy tay tôi, dẫn tôi đến tận chân những ngọn Kim Tự Tháp ở Ai-Cập."
    Santiago ngưng lại một chút để quan sát xem bà lão có biết được thế nào là Kim Tự Tháp không nhưng bà lão im lặng.
    -" Trước những ngọn Kim Tự Tháp (anh cố ý nói thật rõ ba chữ Kim Tự Tháp như để bà lão có thể hiểu được), đứa bé bảo với tôi : " Nếu anh đến tận nơi này, anh sẽ tìm ra được một kho tàng đang chôn dấu ở đây. " Đúng ngay khi cậu ta định chỉ cho tôi biết chính xác nơi chôn dấu kho tàng thì tôi giật mình thức dạy. Cả hai lần tôi đều nằm mơ như thế. "

     Bà lão lặng im một lúc khá lâu sau đó lại cầm lấy hai bàn tay chàng mục đồng, quan sát thật cẩn thận rồi lên tiếng :
    -" Tôi không lấy tiền của anh bây giờ. Nhưng tôi muốn có 1 phần 10 kho tàng nếu anh tìm ra được."
    Chàng mục đồng đột nhiên phá lên cười, nụ cười khoái chí. Như thế là anh ta sẽ vẫn giữ lại được số tiền nho nhỏ mà anh đang có trong túi nhờ vào giấc mơ kho tàng chôn dấu !. Bà lão này nhất định là người gi-tăng rồi. Tất cả bọn gi-tăng đều ngốc nghếch .
     -" Vậy Bà giải nghĩa giấc mơ này như thế nào ? Chàng mục đồng hỏi.
     - Trước hết, phải thề cái đã. Thề với tôi rằng nếu khi nào cậu tìm được kho tàng cậu phải cho tôi 1 phần 10, tôi sẽ cắt nghĩa cho cậu biết giấc mơ của cậu .
    Chàng mục đồng thề. Bà lão bắt anh phải lập đi lập lại lời thề đó mấy lần đôi mắt anh bắt buộc phải nhìn thẳng vào bức ảnh trái tim Chúa .

    Sau khi chàng mục đồng đã thề thốt xong , bà lão lên tiếng :
    - Đây là giấc mộng thuộc Ngôn Ngữ Con Người. Tôi có thể giải thích được nhưng rất khó khăn. Hình như tôi xứng đáng để được chia phần cái gì mà cậu sẽ tìm được.     Tôi suy diễn như thế này : Cậu phải đến những ngọn Kim Tự Tháp ở Ai Cập. Tôi chưa bao giờ nghe nói như thế nhưng vì đây là một đứa trẻ đã chỉ cho cậu sự việc đó, tức là những điều này có thực. Ở nơi cậu đến, cậu sẽ tìm được một kho tàng bí mật, nhờ kho tàng này cậu sẽ trở thành một người rất giầu có.
    Nghe xong, chàng mục đồng lúc đầu ngạc nhiên rồi sau đó bỗng dưng nổi cáu. Chàng ta nghĩ rằng mình đâu cần gì phải tìm đến bà lão này để chỉ nghe có bấy nhiêu lời thôi . Nhưng cuối cùng sau khi ngẫm nghĩ anh ta thấy mình cũng chẳng phải mất mát gì nên nén cơn giận .
    - Nếu chỉ có vậy thì tôi đã chẳng phải tốn thời giờ. Anh lên tiếng nói với bà lão.
    - Cậu thấy không ? Tôi đã chẳng nói với cậu là rất khó giải thích rồi mà ! Những điều giản dị lại là những điều rất đặc biệt và chỉ có những người thông thái mới nhìn thấy được chúng. Tôi thì lại chẳng là một người thông thái nên tôi cần biết đến những nghệ thuật khác chẳng hạn như đọc chỉ tay.
    - Nhưng làm thế nào để tôi đến Ai Cập được ?
    - Tôi chỉ biết giải thích giấc mộng mà thôi. Trong giới hạn của tôi, tôi không thể biến nó thành sự thật được. Vì lẽ đó mà tôi chỉ sống quanh quẩn với những gì mà mấy cô con gái tôi cho tôi.
    - Nhưng nếu tôi không đến được Ai Cập ?
    - Nếu thế thì tôi sẽ không được cậu trả tiền công. Đây không phải lần đầu như vậy.
    Dứt lời bà lão không nói gì thêm nữa rồi đưa chân chàng mục đồng trẻ ra cửa với lý do cậu ta đã làm bà mất quá nhiều thời giờ rồi.

■ ■

Chàng mục đồng ra khỏi nhà bà lão giải mộng, thất vọng và quyết định sẽ không bao giờ còn tin vào những giấc mơ nữa.
     Anh chợt nhớ lại rằng mình còn nhiều việc cần phải làm : Tìm một món gì đó để ăn trong lúc này, đổi quyển sách anh hiện đang có để lấy một quyển khác dầy hơn , sau đó tìm một chiếc ghế tựa nơi quảng trường rồi nhâm nhi một cách thú vị từng ngụm rượu anh vừa mua.
     Hôm đó là một ngày rất nóng nực , nhờ vào những gì thần bí không thể lường của rượu mà anh được mát mẻ hơn một chút.
     Những chú cừu của anh hiện đang ở trong chuồng, nơi nhà một người bạn mới quen bên ngoài thị trấn.
     Santiago quen rất nhiều người trong vùng lân cận này, đấy cũng là một trong những lý do làm cho anh thích được đi đó đi đây. Người ta dần dần kết tình bằng hữu được với những người bạn mới mà không cần phải ở lại thường xuyên hàng ngày bên những người này . Khi mình gặp những người bạn quen biết đó hàng ngày, giống hệt trường hợp ở trong tu viện, mình sẽ coi như họ đã thuộc về đời sống của mình. Rồi sau đó, bởi lẽ họ đã thuộc đời sống cùa mình, nên cuối cùng họ muốn làm biến đổi cả cuộc sống của mình luôn nữa. Nhưng lúc họ nhận ra rằng mình không giống như ý họ muốn, họ sẽ chẳng còn bằng lòng một chút nào với mình. Vì ai cũng nghĩ là mình biết rất chính xác mình phải sống như thế nào. Nhưng khổ nỗi, cũng lại chẳng một người nào biết làm thế nào để mình có thể sống được cho chính bản thân họ. Gần giống như những người đẹp trong giấc mộng, các cô ấy không biết làm thế nào để có thể biến thành người bằng xương bằng thịt được.
     Santiago quyết định chờ đến khi mặt trời hạ thấp một chút rồi sẽ dẫn đám cừu của anh trở lại đồng cỏ.

     Cũng chỉ còn 3 ngày nữa là anh sẽ gặp lại cô gái con người chủ tiệm vải. Anh khởi sự đọc quyển sách mà anh vừa được vị linh mục xứ Ta - ri - Pha đổi cho anh. Đấy là một quyển sách dầy, ngay trang đầu tiên viết về một đám tang. Phần khác, tên tuổi những nhân vật trong truyện lại thật rắc rối, nếu một ngày nào đó mà anh viết, chàng mục đồng nghĩ, anh sẽ đưa lần lượt từng nhân vật một vào truyện để tránh cho người đọc khỏi phải nhớ tên tất cả một lần.
     Sau đó, Santiago từ từ tập trung được vào việc đọc sách (thật là dễ chịu vì anh đang đọc về một đám táng diễn ra trong tuyết lạnh nhờ vậy mà dưới ánh mặt trời nóng bỏng này anh có được một cảm giác mát mẻ).
     Bỗng chợt một ông lão từ đâu đến, ngồi cạnh anh, khởi sự bắt chuyện.
     -" Những người này đang làm gì vậy ? ". Ông lão vừa hỏi vừa chỉ những người qua lại trên quảng trường.
     - Họ làm việc , chàng mục đồng trả lời cộc lốc, làm như thể anh đang để hết tâm trí vào việc đọc sách nhưng thực ra thì anh đang tưởng tượng đến cảnh anh cắt lông những con cừu trước mặt cô gái con người chủ cửa hàng vải , cô ta sẽ có một dịp nhìn tận mắt là anh có thể làm được nhiều việc lý thú khác nữa. Anh đã tưởng tượng ra cảnh này hàng chục lần. lần nào cũng thế, anh nhìn thấy cô gái ngạc nhiên và thán phục anh khi anh cắt nghĩa cho cô biết rằng cắt lông cừu phải cắt từ phía sau ra phía trước. Anh sẽ cố gắng nhớ lại vài câu chuyện hấp dẫn để vừa hớt lông cừu vừa kể lại cho cô ta nghe. Hầu hết những chuyện đó là những chuyện mà anh được đọc trong sách vở nhưng anh sẽ kể như thể chính anh đã được sống qua. Cô gái chẳng thể nào biết được vì lẽ cô ta đâu có biết đọc sách.
     Trong khi đó, ông lão ngồi cạnh anh vẫn tiếp tục nài nỉ để nói chuyện. Ông lão bảo rằng ông rất mỏi mệt và đang khát nước, ông xin được uống một hớp rượu. Chàng mục đồng cầm chai rượu đưa cho ông lão với ý nghĩ là ông sẽ để anh được yên thân nhưng ông lão lại nhất định muốn nói chuyện với Santiago. Ông hỏi anh về quyển sách đang đọc như thế nào. Chàng mục đồng định tỏ ra bất nhã và sẽ tìm chỗ ngồi ở một chiếc ghế khác, nhưng khi còn ở nhà cha anh đã dạy anh rằng phải luôn luôn tôn trọng những người già cả nên anh trao quyển sách đang cầm cho ông lão , với hai lý do : Thứ nhất là anh không thể nào phát âm được tên sách; thứ nhì là nếu ông lão không biết đọc thì nhất định ông sẽ phải thay ghế khác vì cảm thấy là mình bị mất mặt.
     -" Hừ ...! ông lão thốt tiếng "hừ", trong lúc lật qua lật lại những trang bià để quan sát làm như đấy là một vật gì kỳ cục , nói tiếp :
     - Đây là một quyển sách quan trọng nhưng khá chán ngán.
     Chàng mục đồng rất đỗi ngạc nhiên. Như thế là ông lão biết đọc , ông cũng vậy, cũng đã đọc qua quyển sách này . Nếu thật sự đây là một quyển sách chán nản như ông lão đã nói với anh thì ngay bây giờ anh còn đủ thời giờ để đổi lấy một quyển sách khác.
     -" Đây là quyển sách đề cập đến câu chuyện giống như hầu hết những quyển sách khác, ông lão nói tiếp, sự bất lực của nhiều người khi chọn lựa chính định mệnh của họ. Để sau cùng, họ tự để cho họ tin vào một sự lừa bịp lớn nhất thế gian.
     - Sự lừa bịp lớn nhất thế gian là gì ? Ngạc nhiên, chàng mục đồng hỏi lại ông lão.
     - Như thế này đây : Vào một lúc nào đó trong cuộc đời của chúng ta, chúng ta đánh mất sự tự chủ của cuộc sống , kể từ đó cuộc sống chúng ta bị điều khiển bởi định mệnh . Đấy, chính đấy là sự lừa bịp lớn lao nhất thế gian.
     - Đối với tôi, việc này không xảy ra như vậy, chàng mục đồng lên tiếng. Cha mẹ tôi muốn tôi trở thành một thầy tu mà tôi đã quyết định trở thành một mục đồng.
     - Như vậy tốt hơn, ông lão đáp lại. Bởi vì cậu muốn được đi đây đi đó. "
     " Ông cụ đã đoán ra được những ý nghĩ của mình ", Santiago tự nhủ.
     Trong lúc này ông lão vẫn lật từng trang quyển sách dầy cộm và hình như ông không có ý đưa trả lại cho anh . Chàng mục đồng chợt nhận ra rằng trang phục của ông rất lạ lùng : có vẻ như một người Á Rập, điều này chẳng lạ gì ở vùng Ăng-đa-lu-si này. Phi Châu cũng chỉ cách Ta-ri-Pha vài tiếng đồng hồ, chỉ cần vượt qua một eo biển bằng tầu là đến nơi. Những người ả-rập đến đây để mua bán rất thường xuyên và nhiều lần trong ngày, người ta nhìn thấy những người ả-rập này cầu nguyện một cách kỳ cục .
     - Ông từ đâu đến đây ? Chàng mục đồng tò mò hỏi.
     - Từ rất nhiều nơi .
     - Chẳng một ai có thể ở tại nhiều nơi; chàng mục đồng cãi lại. Tôi, một mục đồng, người ta có thể gặp gỡ tôi ở nhiều nơi khác nhau nhưng tôi chỉ có một quê hương : một làng ở gần một chiếc lâu đài thật cổ. Tại nơi đây tôi được chào đời.
     - Nếu thế thì ta được sinh ra tại Salem.
     Chàng mục đồng không biết Salem ở đâu nhưng cũng không muốn đặt câu hỏi để khỏi bộc lộ ra sự thiếu hiểu biết của anh. Anh tiếp tục nhìn quãng trường một lúc lâu. Người đi lại tấp nập với một vẻ thật bận rộn .
     -" Ở Salem như thế nào ? Cuối cùng chàng mục đồng lên tiếng với ý định để dò biết một vài dấu hiệu về địa danh này.
     - Cũng như thường lệ, từ lâu nay rồi.
Trả lời như vậy thì chẳng thể biết được gì hơn về Salem nhưng dù sao đi nữa Santiago cũng biết Salem không thể ở trong vùng Ăng-đa-lu-si này nếu không thì anh cũng đã biết .
     -" Ông làm gì ở Salem ?
     - "Ta làm gì à ?". Lần đầu tiên ông lão phá lên cười. "Nhưng ta là Vua của Salem, thật là câu hỏi lẩm cẩm !" .
     Nhiều khi người ta có thể nói ra những điều kỳ cục. Chính bởi thế, hay nhất là nên sống với đám cừu, chúng câm lặng, hài lòng với việc tìm thức ăn nước uống. Hoặc là sống với những quyển sách, với những truyện thuật lại khó tin được nhưng làm người ta thích đọc, thích nghe. Nhưng khi mình nói chuyện với một người mà người đó kể nhiều điều làm mình chẳng còn biết làm thế nào để có thể còn tiếp tục nói chuyện với họ được thì thực chẳng thú vị một chút nào.
      -" Tên ta là Melchisédec, ông lão tự giới thiệu. Cậu có được bao nhiêu con cừu ?
     - " Cũng vừa đủ thôi ", chàng mục đồng hững hờ đáp lại. Ông cụ này muốn tìm hiểu hơi nhiều về đời tư của mình rồi.
     -" Như vậy thì giữa hai chúng ta đã có một vấn đề. Ta chẳng thể giúp cậu được gì khi chính cậu nghĩ rằng cậu chỉ có một đàn cừu vừa đủ ".
     Chàng mục đồng bắt đầu cảm thấy bực bội. Anh đâu có cần nhờ vả gì ông lão. Chính ông lão đã hỏi xin anh rượu, chính ông đã muốn nói chuyện vãn với anh , cũng lại chính ông đã quan tâm đến quyển sách anh đang đọc mà .
     -" Trả tôi quyển sách, Santiago lên tiếng. Tôi còn phải về với bầy cừu của tôi. Đường ông ông đi, đường tôi tôi đi .
     - Cho ta 1 phần 10 đàn cừu của cậu, ông lão thản nhiên nói. Ta sẽ dạy cho cậu làm thế nào để đến được kho tàng bí mật. "

■ ■

Chàng mục đồng chợt nhớ lại giấc mơ của anh, tất cả trở nên rõ rệt đối với anh. Bà già giải mộng kia đã không bắt anh phải trả gì nhưng ông lão này (có lẽ ông là chồng bà ta cũng nên) có thể sẽ moi được ở anh nhiều hơn, đổi lấy một sự chỉ dẫn lại sẽ chẳng một chút liên quan nào đến thực tế . Ông lão chắc cũng lại là một người gi-tăng.
     Trong khi Santiago chưa kịp thốt lên lời nào thì ông lão cúi xuống, nhặt một cành cây nhỏ rồi viết trên nền cát công viên. Cũng khi ông lão cúi xuống, một vật gì chói sáng trên ngực ông, chói sáng đến độ làm anh lòa cả mắt. Bằng một cử chỉ thật nhanh nhẹn đáng ngạc nhiên với tuổi của ông, ông lão vội vã khép chiếc áo choàng trên mình. Đôi mắt chàng mục đồng không còn bị chói nữa và anh có thể nhìn được rõ rệt những gì ông lão đang viết .
    
      Trên nền cát của quảng trường chính ở thị trấn nhỏ này, Santiago có thể đọc được tên cha và tên người mẹ của anh . Anh đọc được chuyện cuộc đời của chính anh ta từ lúc thơ ấu cho đến ngày hôm nay, những trò chơi khi còn bé, những đêm lạnh giá trong chủng viện. Anh đọc những điều mà anh chưa bao giờ tiết lộ với người khác, như lần anh lấy trộm súng của cha anh đi săn nai hoặc lần đầu tiên anh làm tình một mình.

... CÒN TIẾP...

tập truyện Người Luyện Vàng đã đăng trên newvietart.com ngày 23.10.2006 và Việt Nam Thư Quán đăng tải lại ngày 19.12.2011

TỪ VŨ

nguyên tác của Paulo Coelho

VVM.20.03.2026.