Tokyo, ngày....tháng 4 năm 2009
Anh Nguyễn thân yêu,
Những ngày đông lạnh lẽo vừa trôi qua, mùa Xuân đến với “Ngày Hội Hoa Anh Đào”. Đây là lần đầu tiên một cô gái Nhật bản như “ Em Michiko của Nguyễn”, sinh ra tại Hoa Kỳ được thưởng thức lễ hội mùa hoa Anh Đào “Sakura” (phát âm sa-kư-ra) tại quê quán Tokyo.
Anh biết tại Nhật bản có hàng trăm ngàn cây Anh Đào, đa số trồng trong những công viên. Có một nhóm người theo dõi ngày hoa nở mỗi năm (do ảnh hưởng thời tiết) để thông báo những ai yêu hoa có thể tham dự sinh hoạt truyền thống rất đặc thù của xứ sở Phù Tang này. Vì thế gần cả tháng qua, ngày nào em cũng lên “Net” để E-mail hỏi và cập nhật “biến cố” này.
Dạo chơi công viên Tokyo tham dự lễ hội “Mùa Hoa Anh Đào Nở” năm nay, em nhìn những nụ hoa nhỏ màu trắng, màu hồng khoe sắc dưới bầu trời Tokyo xanh ngắt. Hàng hàng lớp lớp nam thanh, nữ tú tay trong tay đi dạo dưới rừng cây. Những nam nhân thưởng thức những cốc rượu mùi khi ngắm hoa. Ở Nhật cho phép uống rượu nơi công cộng ngoài trời.
Em bỗng nghĩ đến anh. Phải chi có anh đi bên cạnh lúc này để chúng mình có thể tay trong tay hưởng mùa xuân mới của đất trời. Em sẽ mời anh một ly rượu thơm để anh thưởng thức khi ngắm hoa như mọi người và sau đó khi anh hôn em sẽ chuyền mùi thơm và men nồng của rượu vào môi em để em cùng say lâng lâng với người tình, phải không anh rất yêu của em?
Nhìn rừng hoa anh đào, em nhớ lại cũng nhiều mùa xuân đã qua ở Hoa Kỳ những năm cùng học với nhau, tội nghiệp cho anh, lúc nào anh cũng phải chạy vào các quầy dược phẩm tìm mua cho em những lọ thuốc trị mắt đỏ, mắt ngứa, thuốc chống dị ứng phấn hoa mỗi khi chúng mình lái xe hoặc đi bộ ngang qua những khu đồi có hoa vàng nở rộ ở “Thung Lũng Hoa Vàng” tại vùng Bắc California trong mùa này.
Em nhớ lại mấy người bạn sống bên miền đông bắc Hoa Kỳ lạnh lẽo có tuyết rơi, sang du lịch, khi nhìn những cánh đồng, đồi núi phủ một màu vàng tươi đều khen ngợi:”Ôi! đẹp quá, thích quá!” Họ đâu biết Michiko rất sợ mùa xuân Thung lũng “Hoa Vàng”.
Những kỷ niệm tuy nhỏ nhưng tuyệt đẹp và khó quên.
Hoa Anh Đào giống như tuổi thanh xuân của người con gái rất chóng tàn. Mùa xuân nở hoa, mùa mưa tiếp theo làm hoa sũng nước rồi tàn tạ theo thời gian rất ngắn ngủi.
Anh Nguyễn thân mến,
Em vừa nhận được những CD anh gửi tặng em. CD những tác phẩm của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, trong đó có bản “Nắng Chiều” hát bằng tiếng Nhật, tiếng Việt, tiếng Hoa, một CD khác có một nhạc phẩm của Trịnh công Sơn có âm hưởng rất Nhật Bản do một ca sĩ Việt Nam hát lời Nhật, một CD khác có bản “ Le Printemps et La Jeunesse, Xuân và Tuổi Trẻ” của La Hối hòa tấu và một bản hát lời Hoa. Các bạn sinh viên người Nhật nghe xong đều khen hay. Em cám ơn anh rất nhiều.
Tháng Tư dương lịch là tháng bắt đầu mùa Xuân tại Nhật Bản. Có nhiều lễ hội mùa Xuân tổ chức hàng năm như “Mana Matsuri”, “Takayama Matsuri”, “Yayoi Matsuri”, “Hataka Dontaku Matsuri”,“Hamanatsu Matsuri”, “Kanda Matsuri”, “Aoi Matsuri” “Sanja Matsuri”, “Mifun Matsuri”, vân..vân.
Có rất nhiều “Matsuri” từ nay cho đến mùa Mưa tiếp sau ba tháng mùa Xuân.
Theo định nghĩa của Nhật-Bản-ngữ, “Matsuri” có hai nghĩa là lễ hội và chiêm bái.
Mỗi Matsuri có một ý nghĩa và đặc thù, nếu có dịp em sẽ kể cho anh nghe rõ ràng hơn.
“Mana Matsuri”vào ngày 8 tháng Tư. Đó là lễ Mừng Đản sinh Đức Phật được tổ chức rất long trọng trong mọi ngôi chùa Phật giáo khắp nước.
Anh đã biết ở Nhật có hai tôn giáo chính là Phật giáo và Thần đạo.
Phật giáo xuất phát từ Ấn độ, truyền sang Trung Hoa và Triều Tiên, đến thế kỷ thứ VI mới du nhập vào nước Nhật.
Hoàng tử Shotoku (573-621) là người khuyến khích sự truyền bá đạo Phật tại nước Nhật tuy Thần đạo vẫn là tín ngưỡng lâu đời nhất.
Các vua chúa từ thời xa xưa theo Thần Đạo vẫn chứng tỏ cho dân chúng biết họ là con của Trời sai xuống để cai trị dân nên thường dùng danh xưng Thiên Hoàng thay cho Hoàng đế như cách gọi thông thường. Mãi cho đến cuối thế chiến II, sau khi tuyên bố đầu hàng, hoàng đế Hirohito (Showa) long trọng xác nhận “vua cũng là Người, không phải con Trời “Thiên Tử” như quan niệm xưa nay”. Hiện nay, Hoàng đế Nhật Bản vẫn được thần dân kính trọng tuy ngài không trực tiếp cai trị đất nước. Những khi hoàng gia sinh con trai, con gái... dân chúng vẫn theo dõi và lo lắng trong vui buồn. Thủ tướng chịu trách nhiệm điều hành đất nước.
Du khách ngoại quốc đến Nhật chỉ phân biệt nơi thờ phượng, Phật giáo gọi là “ji”, viết theo chữ Hán là “tự” có nghĩa là chùa. Còn Thần đạo ghi là “gu”, “jinja”, “jingu” (“cung”) gọi là đền thờ.
Anh Nguyễn thân mến,
Sẵn dịp mấy cô sinh viên cùng học rủ em đi viếng thành phố Hiroshima, nên em nhận lời cùng đi.
Hiroshima ở về hướng tây nam, cách Tokyo 894 km (554 miles). Từ ngày về Nhật Bản đến nay, đây là chuyến đi chơi xa nhất của em. Lên phi trường Tokyo đáp máy bay đến phi trường Hiroshima.
Thành phố Hiroshima hiện có khoảng một triệu dân cư. Mà anh có thể tưởng tưong nổi mỗi năm thành phố đón một số khách khổng lồ 9.4 triệu khách kể cả 217,000 du khách ngoại quốc.
Dân Nhật thường đến đây để thăm viếng và cầu nguyện thế giới an bình và thịnh vượng.
Hiroshima là thành phố đầu tiên trên thế giới nhận hiểm họa diệt vong bằng bom nguyên tử nên những lời cầu nguyện này tại đây rất có ý nghĩa về tâm linh.
Tháng 7 năm 1945, các lãnh tụ Đồng Minh sau khi hội họp và thảo luận đã gửi một tối hậu thư cho Nhật Hoàng đề nghị Nhật đầu hàng, nếu trái lại sẽ bị hậu quả bom nguyên tử.
Vào thời điểm trên, toàn thế giới các nhà lãnh đạo quốc gia, các nhà hoạt động chính trị, quân sự trên hành tinh chúng ta chưa một ai có ý niệm rõ ràng nào về hậu quả do bom nguyên tử gây ra.
Nhật Hoàng và các nhà quân sự của Quân Đội Hoàng Gia Đại Nhật Bản đang oai hùng chiến thắng trên các chiến trường tại “Đại Đông Á” như các nước Triều Tiên, Trung Hoa, Việt Nam, Phi Luật Tân, Tân Gia Ba...cũng xem nhẹ tối hậu thư này.
Phe Đồng Minh, mà Hoa Kỳ là chủ yếu vì trong tay đã có vài quả bom nguyên tử đầu tiên của nhân loại , quyết định chấm dứt chiến tranh với cái họ gọi là “quân phiệt” Nhật.
Rạng sáng ngày 6 tháng 8 năm 1945, đại tá Không quân Hoa Kỳ Colonel Paul W. Tibbets, Jr. trèo lên chiếc pháo đài bay B.29, có ghi hàng chữ “Enola Gay”, tên của thân mẫu ông đại tá, chở theo một quả bom nguyên tử có nickname “Little Boy” (Cậu Bé) chế tạo bằng Uranium -235 để ném xuống mục tiêu thành phố Hiroshima.
Bốn mươi ba giây sau, bom nổ trên độ cao 600 mét (1,980 feet) thành hình một quả nấm khổng lồ trên cao 8,910 mét (29,700 ft) tiêu diệt ngay một phần ba dân số Hiroshima ở dưới đất 350,000 người. Đó là lúc 8:15 AM ngày 6 tháng 8 năm 1945 mở đầu kỷ nguyên Nguyên Tử trên Thế Giới.
Ba ngày sau, lại một chiếc pháo đài bay B 29 khác do Thiếu tá Không Quân Hoa Kỳ Major Charles W. Sweeney lái chiếc “Bock’s Car” mang quả bom nguyên tử thứ hai với biệt danh “ Fat Man” ( Gả Béo) chế tao bằng Plutonium nặng 10,200 lbs (4,630 kgs) ném xuống thành phố Nagasaki.
Gả Béo “Big Man” nặng hơn Chú Nhóc “Little Boy” 1,300 lbs (600 kgs). Mục tiêu ném bom này là thành phố kỹ nghệ sản xuất vật dụng, vũ khí chiến tranh của Nhật là Kukora. Nhưng ngày hôm đó bầu trời dày đặc sương mù, phi hành đoàn không nhìn thấy Kukora, mục tiêu chính, nên phải trút bom xuống muc tiêu phụ là Nagasaki, quan sát được ở phía dưới tầng mây.
Đến Hiroshima, xe buýt của hãng du lịch đưa nhóm bạn cùng đi với em đến thăm Khu có nhiều di tích đau thương nằm vùng đất giữa hai con sông Ota -kawa và Motoyasu -kawa.
Sừng sững một Tháp xây có nóc hình tròn “The A-Bomb Dome “ ghi địa điểm thành phố bị bỏ bom ngày xưa.
Công viên Hòa Bình toa lạc bên bờ chỗ hợp dòng của hai con sông Ota và Motoyasu.
Lầu chuông Hòa Bình “Peace Bell” mà du khách có thể tự mình rung chuông. Gần đó là gò mả chôn tro cốt của hàng vạn nạn nhân bị sát hại tai nơi này khi bom nguyên tử nổ được gọi là “Memorial Mound”. Xa hơn một chút trong công viên là Đài kỷ niệm “Children’s Peace Monument” có tượng một cô bé nạn nhân đưa hai tay lên cao, phía dưới đất ngập đầy những hình Con Hạc bằng giấy xếp. Dựa theo câu chuyện một cô bé Nhật Sadako bị nhiễm phóng xạ nguyên tử nghĩ rằng nếu cô dùng giấy xếp được một ngàn cánh hạc, cô sẽ được chữa lành bệnh hoại huyết leukemia mà cô mắc phải. Nhưng cô bé mới xếp được 664 chiếc thì cô qua đời. Từ đó các bạn bè của cô và các bạn trẻ tại khắp nước Nhật tiếp tục xếp những con hạc bằng giấy gửi về nơi đài kỷ niệm. Ở Nhật, Con Hạc tượng trưng cho Trường Thọ và May Mắn Hạnh Phúc.
Bước qua một đoạn đường ngắn, du khách sẽ gặp một Ngọn lửa vĩnh cửu hòa bình gọi “ Flame of Peace” với lời nguyện “ Ngọn lửa này sẽ bật tắt khi tất cả vũ khí gây hiểm họa nguyên tử được phá bỏ trên quả đất “.
Gần đó là một đài kỷ niệm có hình thù giố ng một chữ V tròn úp ngược, có tên Cenotaph, do kiến trúc sư Tange Kenzo vẽ kiểu để tưởng niệm những nạn nhân bom nguyên tử. Nơi đó khắc tên những nạn nhân với lời ước nguyện “Rest in peace. We will never repeat the error”. Trước đó 29 năm, người Triều Tiên đã xây một đài kỷ niệm nhỏ “Cenotaph for Korean victims “ cho 20,000 người Triều Tiên bị đưa qua Nhật làm lao động khổ sai và chết vì bom nguyên tử tại đây mà không được nước Nhật để ý tới.
Người Triều Tiên bảo “ The Korean victims were given no funerals or memorial services and their spirits hovered for years unable to pass to heaven” nên họ dời đài kỷ niệm này ra khỏi công viên mãi cho đến năm 1999 họ mới đưa vào chỗ cũ khi Nhật nhận lỗi này.
Em đọc một cuốn sách ở thư viện có đoạn: “ Năm 1961, Liên bang Nga Xô Viết đã thử nghiệm quả bom khinh khí “ Hydrogen Bomb” với sức công phá bằng 3,300 lần quả bom đầu tiên thả xuống Nhật bản”
Theo em nghĩ : không biết hiện nay loại bom hạch nhân mới chế tạo sau này sẽ “gây chết chóc kinh khủng” cho nhân loại lên đến con số so sánh bao nhiêu lần nữa?
Vượt qua một đoạn đường khá dài, em đến Viện Bảo Tàng “Peace Memorial Museum”
Trong bảo tàng này, người ta trưng bày nhyếu tài liệu, video, những hình ảnh thành phố, nạn nhân,... do bom gây ra.
Một tượng Phật đúc bằng đồng bị sức nóng bom nguyên tử làm chảy một nửa tượng và một mảng đen lớn in trên lối đi các bực cấp xây bằng đá granito nơi trụ sở Ngân hàng Sumitomo Bank là những chứng tích trưng bày “sống”được du khách chú ý nhất.
Sau hết, em đến viếng Viện Bảo Tàng Nghệ thuật Hiện Đại “Museum of contemporary Art” do kiến trúc sư Nhật nổi tiếng thế giới Kurokawa Kisho vẽ kiểu, trưng bày những kiểu nhà hiện đại và những sưu tập nghệ thuật hiện đại và trước chiến tranh, cùng những trang trí bằng điêu khắc phía ngoài vườn.
Anh Nguyễn thân mến,
Thời gian qua em có dịp đến thành phố Nagasaki và Hiroshima, chứng kiến hiểm họa vũ khí nguyên tử thuở còn thô sơ. Ngày nay nếu xảy ra “chiến tranh bằng vũ khí nguyên tử” thì nhân loại sẽ ra sao?
Cầu xin thảm họa nguyên tử không bao giờ xảy ra trên hành tinh chúng ta nữa để nhân loại sống trong an lành và thịnh vượng.
Hôn anh,
MICHIKO kính bút. -./.
VVM.05.02.2026.