KHÁCH CÙNG QUÊ

B ất ngờ, lần thứ hai, ông tiếp một người khách cùng quê. Người khách ông không mong đợi.

Gọi người ấy là bà con bên nội cũng được. Không phải cũng được. Chẳng là người đàn ông ta, cháu chắt gì đó xa lơ, xa lắc với bà Nội ông, từ ngoài bắc vừa mới vào định cư ở thành phố này.

Ông không vồn vã, trịnh trọng đón tiếp. Chỉ dăm ba câu chuyện về quê hương, thời tiết nắng mưa.

Hơn bốn mươi năm trước, khách công tác, ghé thăm. Chẳng hiểu ai đã chỉ đường cho gã tìm đến, để gọi là tìm bà con bên nội. Có bà con không,? Ông không biết. Nhớ lời Ba ông kể lại, bên nội không còn ai, chỉ hai anh em dắt díu vào Nam năm 1947. Vậy mà có người nhận bà con, ông thấy lạ.

Lúc đó, vợ chồng ông vừa có cô con gái đầu lòng, nhà nhỏ, chật hẹp, nhưng cũng cố cho khach ở lại vài hôm. Chuyện ăn nhậu, chuyện ở đôi ngày. Ông không vui, cũng chẳng buồn. Chỉ nhớ rằng, khách đi, ông cày bừa khốn khổ thêm cả tháng để trả tiền ăn nhậu.

Thôi thì, cũng người cùng quê. Với lại lúc đó khách trong lành, nghèo rách quá.

Bây giờ thì khác. Khách phương phi, đẹp lão, giàu có hơn. Khách khoe mua được hai miếng đất bên kia sông Hàn, có giá trị bảy trăm ngàn đô. Ông cười.

Thôi thì chúc mừng khách cho có lệ. Khách hỏi:

-Anh có muốn về quê thăm mồ mã ông bà không?

-Cũng định. Về mấy lần rồi, nhưng buồn quá.

-Nghĩa trang bây giờ xây lại đẹp lắm. Tất cả các mộ ghép đá hoa cương.

Ông đáp nhẹ tênh:

-Vậy à?

-Con cháu đóng góp ít thôi, cho có lệ. Chi phí gần như do một người tài trợ. Anh còn nhớ bà V.không?

-À, tôi nhớ.

Ông nhớ.

Lần đầu về thăm quê, nhìn căn nhà ọp ẹp của bà V. ông chạnh lòng. Ba mươi lăm năm sau về thăm quê, ngang qua con đường cũ, ngôi biệt thự cổng kín, tường cao, chó dữ, khiến ông bối rối, không dám vào thăm.

Mộ ông Nội đơn sơ ở nghĩa trang tộc. Không hoành tráng, nhưng hiền hòa. Mộ bà Nội nằm riêng bên gia tộc của bà, cách đó vài trăm mét. Ông biết, những ngôi mộ được xây bằng những đồng tiền không sạch sẽ lắm. Có khi đẫm nuớc mắt hay cả lời nguyền rủa của người khác.

Năm ngoái, được anh em trong tộc họ gởi cho ông cái clip quay nghĩa trang tộc. Người ta tự hào là nhà thờ tộc lớn nhất, giá trị nhất VN được xây dựng bằng gỗ quý. Chi phí xây dựng lên đến hàng trăm tỷ đồng.

Màu của các loại đồ gỗ quý trong các biệt phu, nhà thờ tộc̉ có cùng màu với nước lũ .Đó là trộn lẫn màu xanh của cây rừng, sông suối quyện với đất bùn và hòa cùng màu của máu đỏ. Bà con trong tộc họ, hàng ngàn người vẫn còn nơi đầu non, góc bể, vất vả kiếm sống. Phải chi đồng tiền đó, trích ra một nửa, giúp cho họ có một cơ hội, chắc tổ tiên, Ông Bà mỉm cười, mãn nguyện hơn.

Phú quý sinh lễ nghĩa. Bần cùng sinh đạo tặc, đừng hỏi tại sao?

.........   -./.

BÙI THANH XUÂN

VVM.04.02.2026.