Công việc của Đồng Dao khi đến căn nhà này vào những giờ giấc nhất định là giúp việc nhà, dọn dẹp nhà cửa. Người chủ nhà là một nhà văn góa vợ, ông sống với người con trai, coi như Đồng Dao giúp việc cho hai người đàn ông độc thân. Thường khi cô đến cả hai cha con đều đi làm ở cơ quan.
Đồng Dao bưng bình hoa và phin đi vào nhà trong. Cô bắt đầu công việc của mình. Vào nhà tắm thu dọn quần áo cho vào máy giặt, rửa chén bát ở kệ bếp, ông nhà văn ăn cơm tháng do người hàng xóm cạnh nhà nấu, thức ăn đựng trong mấy gà-mên đến giờ đưa sang. Ngôi nhà không có đàn bà nhưng ngăn nắp trật tự, hai cha con ông nhà văn là người có học thức và khó tính, Đồng Dao hiểu rõ điều này. Cô làm đúng như những gì ông nhà văn yêu cầu, quần áo giặt xong phơi trên móc, hôm sau ủi treo vào ngăn tủ chung trong căn phòng nhỏ dành cho khách. Việc cuối cùng là quét dọn lau nhà cửa bàn ghế. Trong căn nhà vắng lặng, Đồng Dao làm việc nhanh nhẹn chu đáo, đi ra đi vào sắp xếp mọi thứ như làm việc cho chính mình. Từ khi mới đến giúp việc, ông nhà văn còn nhờ cô giúp cả những việc mua sắm thực phẩm như đường, sữa, trà, cà phê, những thứ ông thường dùng ban đêm và để mời khách. Đồng Dao đi siêu thị mua sắm các thứ về sắp xếp trong tủ thức ăn. Cô để hóa đơn ở bàn viết. Lần đầu tiên, ông nhà văn để tiền vào bao thơ với tờ giấy viết mấy chữ “cảm ơn cô”. Cứ như thế khi thực phẩm và các thứ cần dùng trong nhà hết Đồng Dao lại đi mua sắm. Cô rất vui khi làm công việc này, và cũng vui khi làm xong mọi việc cô len lén ngồi vào bàn viết đọc những câu chuyện ông nhà văn viết.
Đặt bình hoa xuống bàn. Đồng Dao ngồi vào ghế, cô giở từng trang bản thảo, ngó đăm đăm vào trang giấy trắng:
- Vẫn không viết được sao? Hình như đêm qua ông ấy mất ngủ hút thuốc lá nhiều hơn.
- Hay là ông ấy gặp chuyện gì bất an? Hay là chuyện tình cảm? Người đàn ông sáu mươi tuổi góa vợ đã năm năm. Sống cô đơn nay gặp được tình yêu?
- Dao ơi. Mi nghĩ chuyện gì lẩn thẩn thế. Không liên quan gì đến mi.
Không biết tự lúc nào từ khi giúp việc trong căn nhà này, một mình một bóng, không trò chuyện với ai, Đồng Dao thấy tự nhiên hay thành thói quen cứ nói chuyện một mình. Có lẽ cũng là phản xạ tự nhiên của con người.
Ngoài cửa có tiếng bước chân, ông nhà văn bước vào. Đồng Dao giật mình ngẩng lên. Cô bối rối chưa biết phải xử trí ra sao khi bị ông nhà văn bắt gặp đang đọc trang bản thảo. Cô vội gấp lại để cây viết lên trên. Ông nhà văn ngồi xuống salon, lên tiếng giọng nói nhỏ nhẹ chậm rãi:
- Cô đọc câu chuyện tôi đang viết dở dang phải không?
Đồng Dao đứng lên hơi cúi chào, mỉm cười:
- Hôm nay ông về sớm. Dạ, xin lỗi vì đã đọc trang bản thảo.
- Có gì mà xin lỗi. Ông nhà văn cười độ lượng. Viết văn là để cho mọi người đọc. Nếu cô là người đọc đầu tiên và thích câu chuyện này… ông bỏ lửng câu nói.
Đồng Dao cảm thấy ông nhà văn có vẻ vui nên bạo dạn hỏi:
- Thế sao cả tuần nay ông không viết tiếp.
Ông nhà văn nhìn Đồng Dao chăm chú, ông không quan tâm đến câu hỏi, ngược lại ông quan tâm đến sự kiện Đồng Dao nêu ra:
- Tôi đã không viết tiếp hơn tuần nay à. Cô nhớ chính xác chớ.
Đồng Dao bối rối trước ánh mắt của ông nhà văn:
- Dạ, có lẽ hơn một tuần.
- Cô thích câu chuyện này thật không? Ông nhà văn đột ngột hỏi.
- Dạ, tôi thích đọc văn của ông.
- Tôi hỏi cô thích câu chuyện này chứ không hỏi thích văn chương của tôi.
Cảm thấy cuộc trò chuyện đi xa đề với thân phận của mình, Đồng Dao lễ phép trả lời:
- Dạ, câu chuyện rất xúc động.
Ông nhà văn đứng lên bước tới cạnh Đồng Dao nhìn cô với ánh mắt xa vắng.
- Cô có tin đây là câu chuyện thật hay không? Đoạn kết đau thương buồn thảm…
Nhìn vẻ mặt u buồn của ông nhà văn, Đồng Dao nói nhỏ nhẹ:
- Ông có vẻ mệt, nên vào nghỉ ngơi. Tôi đã làm xong việc xin phép ra về.
Ông nhà văn giơ tay cho Đồng Dao, cô ngạc nhiên trước cử chỉ này. Nhưng không thể làm gì khác cô rụt rè đưa tay, ông nhà văn nắm lấy bàn tay cô xiết nhẹ, bàn tay ông mềm mại ấm áp. Khi ông buông tay ra, Đồng Dao nói nhanh:
- Chào ông, tôi về.
Đồng Dao quay lưng đi nhanh ra cửa cô không nhìn thấy ánh mắt ông nhà văn nhìn theo cô đắm đuối nồng nàn.
2.
Đồng Dao mở cửa bước vào nhà. Cô đi ngay đến bàn viết, đặt bó hoa cúc xuống bàn. Cô nhìn các thứ trên bàn đều ngăn nắp như nhiều ngày qua. Tập bản thảo nằm đó cây viết đặt ngay ngắn lên trên. Gói thuốc lá nguyên vẹn. Cái gạt tàn trống không. Đồng Dao cầm tập bản thảo giở vài trang, vẻ thất vọng cô đặt trả lại chỗ cũ.
Vẫn không viết tiếp. Nhìn bình hoa cúc còn tươi roi rói trên bàn, Đồng Dao cầm bó hoa cúc mới mua quay lưng đi vào nhà trong. Cùng lúc con trai ông nhà văn đẩy cửa bước vào nhà.
- Chào cô Đồng Dao.
Đồng Dao dừng lại:
- Chào cậu, hôm nay cậu về sớm.
Con trai ông nhà văn vừa đi thẳng về phòng mình, mở cửa vừa trả lời:
- Tôi cần vài tư liệu trên máy tính. Cửa phòng khép lại ngay.
Đồng Dao đứng im lặng ngó cánh cửa phòng khép kín, tự nhiên có cảm giác ấm ức. Đồng Dao đi thẳng vào nhà bếp, cô làm công việc của mình với một tâm trạng không vui. Và có chút e dè bối rối, cô làm việc thật nhẹ nhàng sợ gây ra tiếng động ảnh hưởng đến công việc của con trai ông nhà văn. Trước thái độ của anh ta cô cảm thấy tự ti mặc cảm. Cô cũng ít tiếp xúc trò chuyện với anh ta. Việc dọn dọn dẹp trong phòng riêng tự anh ta làm lấy. Một con người “cao ngạo khó khăn” Đồng Dao vẫn nghĩ về anh ta như thế. Xong việc ở nhà bếp, Đồng Dao bưng bình hoa cúc trở lên phòng khách đặt bình hoa ở bàn salon. Con trai ông nhà văn từ trong phòng đi ra ngồi xuống salon trong lúc Đồng Dao còn đứng đó. Anh ta hỏi một cách hững hờ:
- Tại sao để bình hoa ở đây?
Đồng Dao hơi ngạc nhiên ngập ngừng trả lời:
- Bình hoa ở bàn làm việc của ông chủ còn tươi, nên tôi không thay hoa mới. Nên để bình hoa ở đây.
- Mời cô ngồi tôi có chút chuyện cần nói.
Đồng Dao nhìn vẻ mặt anh ta lạnh lùng, giọng nói như ra lệnh tuy bất ngờ nhưng cô giữ thái độ bình tĩnh cô ngồi xuông ghế salon đối diện, ngồi thẳng lưng, nhìn anh ta không một chút e dè. Anh ta có vẻ ngạc nhiên trước thái độ đàng hoàng của cô, có vẻ suy nghĩ trước khi bắt đầu câu chuyện.
- Cô đến làm việc cho nhà tôi bao lâu rồi?
- Dạ, gần một năm.
- Công việc ở đây phù hợp với cô phải không?
- Dạ.
Người con trai ông nhà văn im lặng một lúc rồi hỏi tiếp:
- Cô biết ba tôi sắp nghỉ hưu, sẽ ở nhà thường xuyên chưa?
Đồng Dao bất ngờ trước tin này trả lời ấp úng:
- Dạ chưa. Ông chủ chưa nói gì cả.
- Tháng tới là nghỉ hẳn ở nhà, ba tôi chưa cho cô biết vì ông vẫn cần cô đến giúp việc nhà.
- Vâng.
Người con trai ông nhà văn nhìn Đồng Dao chăm chú, hỏi với giọng nhỏ nhẹ:
- Xin lỗi cô. Tôi nghe nói cô sống một mình, xuất thân từ trẻ mồ côi.
- Vâng tôi là trẻ mồ côi. Giữ vẻ thản nhiên trả lời nhưng tim Đồng Dao nhói lên.
- Tôi đi đây. Cô làm xong việc thì về nhé.
Con trai ông nhà văn đứng lên đi ra cửa. Anh ta không nhìn thấy vẻ mặt Đồng Dao ngơ ngác. Căn nhà dường như vắng lặng hơn. Tim cô đập nhanh hơn. Không hiểu tin ông nhà văn sắp nghỉ hưu hay do người con trai ông nhà văn chạm vào nỗi đau về thân phận khiến cô đau đớn khổ sở. Không dằn được Đồng Dao khóc nức nở.
3.
Đồng Dao xuất thân từ trẻ mồ côi, cô nghe các ni sư kể lại, cô bị bỏ rơi trước cổng chùa, trong người được quấn bằng một khăn bông màu cỏ và mảnh giấy ghi hai chữ Đồng Dao.
Đồng Dao dược nuôi dưỡng và lớn lên cùng một số trẻ bị bỏ rơi khác trong chùa. Cô được các ni sư cho đi học đến hết cấp hai. Vào năm mười tám tuổi có một gia đình khá giả cần một người chăm sóc người thân già yếu. Gia đình này viếng chùa trông thấy Đồng Dao hiền lành, dáng vẻ như con nhà gia giáo nên ngỏ ý xin các ni sư cho Đồng Dao nhận công việc chăm sóc người già, ở luôn nhà chủ. Cô sống với gia đình này suốt ba năm cho đến khi người này qua đời. Được sống trong một gia đình tử tế nhân hậu, bước vào tuổi hai mươi mốt Đồng Dao trở thành một cô thiếu nữ dịu dàng, xinh đẹp, cư xử giao tiếp với mọi người rất chừng mực lễ độ. Nếu không biết quá khứ của cô, không thể tin cô là trẻ bị bỏ rơi không có gốc gác gia đình người thân.
Khi Đồng Dao có ý định trở về chùa giúp các ni sư chăm sóc các em mồ côi. Ni sư và người chủ nhà đều khuyên Đồng Dao nên sống ngoài xã hội, tự tạo lập cuộc sống cho riêng mình. May mắn người chủ nhà tìm được cho cô một công việc mới, giữ trẻ cho một gia đình người bạn. Đồng Dao đến sống tại gia đình người chủ mới. Hai vợ chồng người chủ nhà suốt ngày bận việc kinh doanh, ở nhà chỉ có bà mẹ già sáu mươi tuổi và hai đứa trẻ, một mới sinh một ba tuổi đi học mẫu giáo. Xuất phát từ chính hoàn cảnh côi cút của mình thiếu vắng tình mẫu tử, Đồng Dao nuôi nấng chăm sóc hai đứa trẻ chu đáo. Người chủ nhà rất vừa ý. Ngày tháng trôi qua, khi em bé mừng sinh nhật ba tuổi, người chủ quyết định cho đi học trường mầm non. Biết rõ hoàn cảnh của Đồng Dao, người chủ nhà giới thiệu cho cô một công việc mới. Giúp việc nhà cho ông nhà văn theo giờ. Từ đây Đồng Dao thực sự sống tự lập. Hai mươi bốn tuổi và có một số tiền dành dụm được cô gởi vào ngân hàng. Buổi tối cô ghi danh học bổ túc văn hóa cấp ba. Quyết định đi học vào ban đêm đến với Đồng Dao từ ngày cô bước chân vào ngôi nhà của ông nhà văn. Trong ngôi nhà này cô được tự do làm việc, được đọc những câu chuyện ông nhà văn viết, cô ngưỡng vọng tài năng của ông cũng như quý mến nhân cách đạo đức của một người trí thức. Ông đối xử với cô như một người cùng giai cấp, trò chuyện với cô một cách thân tình cởi mở. Thế mà hôm nay con trai ông nhà văn có thái độ kiêu ngạo, khơi gợi lại quá khứ cô là trẻ bị bỏ rơi.
Đồng Dao suy nghĩ miên man từ chuyện này sang chuyện khác. Tâm trí cô rối bời. Từ khi rời khỏi chùa đây là lần đầu tiên cô va chạm với thực tế cuộc sống, quá khứ của cô là trẻ mồ côi, không biết rõ cội nguồn, anh ta chỉ nói lên sự thật đâu có xúc phạm gì đến cô. Hiện tại cô là người giúp việc cho gia đình anh ta đương nhiên là thuộc giai cấp nghèo khổ. Nghĩ đến tương lai phải xa ngôi nhà này cô thấy chạnh lòng. Đồng Dao yêu mến ngôi nhà này, yêu cả loài hoa cúc trắng dù trước đây cô không thích. Cô nghĩ màu trắng là màu tang tóc buồn thảm. Chợt nghĩ đến câu chuyện ông nhà văn đang viết dở dang, Đồng Dao nhìn lên bàn thờ người vợ quá cố của ông, chỉ có ảnh và lư hương không có bình hoa. Đồng Dao ngắm nhìn bức ảnh, người con trai giống mẹ nhiều hơn, vì thế tính tình cũng khác hẳn cha mình. Phát hiện ra điều này Đồng Dao như bừng tỉnh trở về với thực tại:
- Dao ơi. Làm xong công việc hãy rời khỏi ngôi nhà, trở về với chính mình. Đừng ảo tưởng.
- Ảo tưởng? Cô đang suy nghĩ chuyện gì thế Đồng Dao? Tôi không nghe lầm phải không? Ông nhà văn vừa nói vừa đi thẳng đến ngồi xuống salon.
Đồng Dao giật mình vội đứng lên. Ông nhà văn mỉm cười giơ tay.
- Ngồi xuống. Nói cho tôi biết cô nghĩ gì, ảo tưởng hai chữ này không phù hợp với tính cách của cô.
Đồng Dao quyết định nói đúng như ý nghĩ của mình:
- Tôi ảo tưởng về thân phận của mình.
- Thân phận của cô thì sao nào, con người đều bình đẳng trong xã hội, ai cũng có quyền tự do quyết định cuộc đời mình. Cô hiểu chứ.
- Không phải ai cũng có tư tưởng và quan điểm phóng khoáng như ông. Vết đen của cuộc đời tôi, tôi không chịu đựng được khi nghe người ta bảo tôi là trẻ mồ côi. Tôi khao khát muốn biết cha mẹ tôi là ai. Thuộc thành phần giai cấp nào trong xã hội. Tại sao lại bỏ rơi tôi? Tại sao?
Giọng nói của Đồng Dao uất nghẹn, khuôn mặt ràn rụa nước mắt. Ông nhà văn đứng lên, với một cử chỉ dịu dàng ôm cô trong vòng tay cả khuôn mặt cô tựa vào vai ông nhà văn. Đồng Dao nghe ông thì thầm:
- Khóc đi. Rồi hãy quên tất cả. Mọi việc sẽ tốt đẹp.
Bất ngờ trước sự việc xảy ra, khi thân thể cô được nâng lên, người và ngực cô áp sát vào người ông, vòng tay xiết chặt hơn sau lưng cô, tỏa ra một luồng hơi nóng như luồng điện chạy qua người cô. Phản xạ tự nhiên của người con gái trinh nguyên, Đồng Dao vùng khỏi tay ông nhà văn. Cô im lặng cúi mặt.
- Xin lỗi…
Ông nhà văn không tỏ gì ngạc nhiên trước phản ứng của Đồng Dao. Điềm nhiên bình tĩnh ngồi xuống salon. Ông nói như ra lệnh:
- Cô ngồi xuống, tôi có chuyện cần nói.
- Vâng. Đồng Dao khép nép ngồi xuống ghế.
- Tháng tới tôi nghỉ hưu. Tôi muốn hỏi ý cô, nếu được cô sẽ làm việc cả ngày, lo cả việc cơm nước. Một ngày làm việc từ 7g sáng đến 6g chiều. Tiền lương tăng gấp đôi. Cô thấy thế nào? Ông nhà văn nói thẳng vấn đề một cách rành mạch.
Đồng Dao chưa hết xúc động, nghe một lời đề nghị thuận lợi như thế, lẽ ra cô nhận lời ngay. Chợt một ý nghĩ loé lên trong đầu cô:
- Không. Không nên nhận lời. Cảnh giác đừng để bị lợi dụng.
Hình như đọc được suy nghĩ của cô, ông nhà văn nói từ tốn:
- Đừng suy nghĩ việc vừa rồi cô bé. Nếu cô thấy không tiện thì thôi vậy.
- Vâng. Thưa ông việc hôm nay đã xong. Tôi xin phép ra về.
Đồng Dao đứng lên cầm lấy túi sách để ở salon, hơi cúi chào ông nhà văn. Cô bước đi những bước chân dài, thân hình uyển chuyển đung đưa theo nhịp bước. Đồng Dao đi khuất, ông nhà văn buông một tiếng thở dài. Nhìn thấy bình hoa cúc, ông rút một cành hoa đưa lên môi hôn, thì thầm với hoa:
- Bạch ơi. Anh vừa trông thấy em hiện về với khuôn mặt ràn rụa nước mắt.
4.
Ông nhà văn ngồi ngã người ở ghế salon. Điếu thuốc lá trên tay. Ông rít vào một hơi rồi thở ra, một làn khói lượn lờ trước mặt tỏa ra một vòng tròn trắng mờ mờ phút chốc tan loãng vào không khí. Ông cứ hít vào thở ra, điếu thuốc tàn lại đốt điếu thuốc khác. Gian phòng mờ mờ tối và ngập tràn mùi thuốc lá, ông không bật đèn cũng không mở cửa sổ. Ông ngồi im bất động. Ngồi nhà yên ắng không một tiếng động.
Đồng Dao mở cửa bước vào:
- Chào ông tôi mới đến.
- Cô vào đi.
- Xin lỗi ông, tôi mở cửa sổ nhé.
- Được, cô vào làm việc. Tôi đi dạo ngoài vườn.
Ông nhà văn đứng lên đi thẳng ra cửa, bước đi khoan thai chậm chạp của người đứng tuổi. Đồng Dao đi đến bàn viết. Trang bản thảo vẫn khép, cây viết đặt ngay. Đồng Dao nhìn bình hoa chỉ còn trơ trọi một bông. Cô ngó xuống sọt rác để dưới góc bàn, nhiều bông hoa nằm chơ vơ tàn úa.
- Tại sao vứt hoa đi? Tại sao không viết?
Ông nhà văn nghỉ hưu ở nhà đã hơn một tuần lễ. Khi Đồng Dao đến ông đi dạo ngoài vườn, khi thì ngồi ở salon đọc sách. Người con trai ông nhà văn có một lần về nhà làm việc, có lẽ ông ta muốn giám sát tình hình. Lúc anh ta về người cha đang ở ngoài đường. Đồng Dao đang ủi đồ trong gian phòng nhỏ. Anh ta vào phòng riêng một lúc rồi đi ra đường. Hai cha con trò chuyện với nhau có vẻ thân mật rồi lại đi. Với Đồng Dao anh ta không nói gì ngoài hai chữ “chào cô”. Tình hình như thế Đồng Dao không còn lo lắng phải mất việc làm.
Hôm hay làm xong công việc chuẩn bị ra về, vừa ra tới cửa đúng lúc ông nhà văn đi vào. Đồng Dao nhường lối. Ông nhà văn nói:
- Tôi cần cô ở lại có chút chuyện được không?
- Vâng. Đồng Dao đáp ngắn gọn.
- Chúng ta vào bàn làm việc.
Ông nhà văn đi ngay đến bàn viết, giơ tay mời:
- Cô ngồi xuống đi.
Hai người ngồi xuống ghế. Ông nhà văn lấy ra chiếc chìa khóa mở ngăn tủ bàn viết. Ông lấy ra một chiếc hộp gỗ màu nâu, ông cầm có vẻ nâng niu, mở chiêc hộp gỗ bên trong có một tấm ảnh và chiếc khăn tay trắng. Ông cầm tấm ảnh đưa cho Đồng Dao. Cô cầm lấy, vừa nhìn người trong ảnh cô run rẩy làm rơi xuống đất. Ông nhà văn cúi xuống lượm tấm ảnh để lên bàn Đồng Dao lấy lại bình tỉnh, cô nhìn tấm ảnh kỹ hơn.
- Thưa ông người trong ảnh là ai?
- Cô không thấy mình rất giống người trong ảnh sao?
- Vâng, thưa ông người trong ảnh là ai? Đồng Dao nhắc lại câu hỏi.
Ông nhà văn cầm tấm ảnh áp vào ngực nói thì thầm:
- Cô ấy là người yêu của tôi. Cô ấy chết trong vòng tay của tôi.
- Tôi hiểu. Trong chiến tranh giữa vùng lửa đạn việc hy sinh khó mà tránh được.
- Cô biết không? Cô ấy trong trắng trinh nguyên như loài hoa cúc bạch.
Đồng Dao cảm thấy ông nhà văn như chìm đắm trong cơn mê. Cô rụt rè lên tiếng:
- Thưa ông, ông cần tôi giúp việc gì?
Ông nhà văn như bình tỉnh, ông nhìn Đồng Dao với ánh mắt say đắm đặt tay lên trang bản thảo:
- Vì cô tôi mới viết câu chuyện này.
- Vì tôi giống cô ấy.
- Không. Tôi yêu cô.
Đồng Dao đứng bật dậy, ông nhà văn đứng lên theo nắm chặt tay cô:
- Cô hãy nghe tôi nói hết câu chuyện. Tôi yêu cô. Tôi không thể nào quên được lúc nhìn cô khóc. Tôi muốn tạo cho cô một gia đình… ông ta buông tay Đồng Dao, ôm ghì cô vào lòng.
Hình như số phận đã tìm cho Đồng Dao một câu trả lời. Người con trai ông nhà văn đẩy cửa bước vào. Nhìn cảnh tượng trước mắt, buông ra một câu đầy ác ý:
- Đúng như tôi nghĩ, cô là một con người giai cấp cùng đinh hạ lưu, cô lợi dụng quyến rũ người đàn ông đáng tuổi cha mình.
Anh ta quay người đi ra cửa, đóng sập cánh cửa một tiếng rầm chói tai. Đồng Dao vùng khỏi tay ông nhà văn, không nói một lời, chạy nhanh ra khỏi nhà.
Một mình ông nhà văn đứng trơ trơ như tượng đá.
5.
Từ hôm đó Đồng Dao không trở lại ngôi nhà của ông nhà văn. Cô xin các ni sư giúp đỡ cho rời thành phố, đến nương náu ở một ngôi chùa xứ sở cao nguyên. Sau đó tìm việc làm, vẫn là công việc chăm sóc người già, sống cùng gia đình chủ. Cô tự nhủ lòng an phận với cuộc sống mới: công việc của người cùng đinh nghèo khổ nhưng lương thiện. Buổi tối cô xin phép chủ nhà cho đi học bổ túc văn hóa. Khi tốt nghiệp cấp ba và thi đậu vào đại học Đồng Dao quyết định nghỉ làm ra sống tự lập và tập trung vào việc học. Dù đã rời xa ngôi nhà ấy nhưng trong tâm trí cô chưa quên được câu nói mỉa mai của con trai ông nhà văn, cũng là động lực khiến cô mong muốn đổi đời, thay đổi thành phần giai cấp, cô sẽ là người có học có bằng cấp như anh ta. Từ trong sâu thẳm trái tim cô còn mong ước được trở thành nhà văn.
Đồng Dao đang ngồi trên bãi cỏ dưới gốc cây thông già. Chiều tà nắng nhạt dần, gió hiu hiu thổi, rì rào vi vu tiếng lá thông nghe thật du dương. Sau giờ tan học Đồng Dao thả bộ trên những con đường dốc dài trở về căn phòng trọ. Cô sống đơn độc ít bạn bè, chiều nào cô cũng ngồi ở đây đọc báo hay học bài. Giở tờ báo mới mua, Đồng Dao sững sờ trước tin ông nhà văn đã từ trần bên cạnh trang báo còn in truyện ngắn của ông. Vẫn là câu chuyện ngày xưa cô đọc trên trang bản thảo dở dang. Đoạn kết ông viết:
“Em đã lấy thân mình đỡ viên đạn cứu anh. Em đã chết trong vòng tay anh. Với lời cuối cùng… mộ em trồng hoa cúc trắng… Anh nghĩ rằng linh hồn em hóa thành hoa cúc trắng sống mãi trong trái tim anh, hiện hữu trên những trang bản thảo của anh. Hơn ba mươi lăm năm qua anh vẫn giữ những kỷ niệm về tình yêu của em, hình bóng của em trong trái tim anh. Cho đến ngày hôm nay anh gặp lại hình ảnh em qua dáng hình cô gái khác. Cô ấy có khuôn mặt rất giống em. Bất chợt làm trái tim anh xao động. Anh yêu cô ấy từ giây phút đầu tiên gặp gỡ. Tình yêu không có lý trí chăng? Vì cô ấy mới ngoài hai mươi tuổi trong khi anh đã lục tuần. Anh yêu em, em là đóa hoa cúc trắng trinh nguyên. Anh yêu cô ấy như yêu một cành hoa cúc tím buồn lẻ loi đơn độc giữa cuộc đời. Cũng như em đã rời xa anh khi chúng mình chưa kịp làm lễ cưới. Cô ấy cũng rời xa anh không một lời từ biệt. Hai người con gái. Hai đóa cúc trắng mong manh làm tim anh băng giá trọn đời. Chỉ có một điều khiến anh ân hận, dằn vặt, đau khổ suốt trong những năm tháng cuối cùng của cuộc đời là cô ấy có hiểu được điều kỳ diệu của tình yêu trong trái tim anh dành cho cô ấy…”.
Đồng Dao rơi nước mắt.
- Vâng, em đã hiểu. Em cám ơn ông, cảm ơn tình yêu của ông. Ông đã nâng niu một cành hoa cúc tím lẻ loi, trong khi em nghĩ mình là một cỏ dại ven đường. Em mãi mãi yêu văn chương của ông. Vĩnh biệt! Vĩnh biệt đời đời! -./.
